www.yasamhastanesi.com.tr

258 55 55 Bilgi ve Randevu hattı
Acil Servis 7 Gün 24 Saat

Op. Dr. İlhami Aydın / Göz Hastalıkları Uzmanı
Çocuklarda Göz Muayenesi
ilk ne zaman yapılmalıdır ?

   Özel Tekirdağ Yaşam Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. İlhami Aydın, çocuklarda göz muayenesinin yeni doğan döneminden başlayarak yapılması gerektiğini ifade ederek, ilk muayenenin çocuk hastalıkları uzmanı tarafından yapıldığını, göz doktoru tarafından ise muayenenin ilk 1 yaş içinde (6-8. aylarda), 18. ayda ve 3 yaşında yapılması gerektiğini kaydetti.
   Özel Tekirdağ Yaşam Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. İlhami Aydın, konuyla ilgili şu bilgileri verdi:
   Konuya girmeden önce kısaca göz gelişimi hakkında bilgi verelim.
   Göz küresi: Gözümüz doğumda en iyi gelişmiş organlarımızdan birisidir.Ancak doğumdan sonra gelişmeye devam eder.Gözün  sagittal (ön-arka) boyutu  ilk 1 yaşına kadar hızlı bir gelişme gösterir.6-8 ayda 17 mm  , 1 yaşında 20.5 mm 'ye ulaşır.Erişkinde ortalama 23 mm çapa ulaşır.
   Gözün önündeki saydam tabakaya kornea diyoruz.Kornea çapı doğumda 9.5 mm olup 2 yaşında 11.5 mm'ye ulaşır.Kornea renginin bulanık gri-mavimsi renkte olması doğumsal  gelişim bozukluğuna işaret eder.Korneanın 40 diyoptri kırma gücü vardır.
   İris, gözün dışardan bakıldığında renkli görünen kısmıdır. Doğumdan itibaren ilk 6 ay da son renk durumuna ulaşır.
   Göz bebeği irisin ortasındaki siyah renkte görünen delik olup göz içine ışığın geçmesini sağlar.Göz bebeğinin çapı iki gözde  genellikle eşittir.Ancak nüfusun %40 da 0.5 -1 mm fark olması fizyolojiktir. Ortamın ışığına bağlı olarak göz bebeğinin çapı değişir (karanlıkta büyür ve  ışıklı ortamda küçülür.)
   Lens (göz içi merceği), göz bebeğinin arkasında damarsız, disk şeklinde saydam bir cisimdir. Doğumda küreye yakın biçimde 6 mm çapındadır.Lens hayat boyu büyümeye devam eder. Bebekte 28 dioptri kırıcılığı vardır. Erişkin yaşa gelince 22 dioptri'ye düşer. Kornea ve lens görüntüyü retina üzerine düşürür. Lensin şeffaflığının olmaması doğuştan katarakt belirtisidir.
     Retina , yeni doğanda henüz gelişimini tamamlamadığı için bebeğin görme, izleme, annesine  bakması  gibi faaliyetleri 3. ayda başlar. Binoküler stereopsis (iki gözle görme) 6. ay da gelişir.
     Görme ışığa bağlı bir olay olduğu için ışığın göz içine ulaşmasını engelleyen durumlarda göz gelişimini tamamlayamaz. Yani göz ve beyin arasında koordinasyon eksik kalır. Bu durumda deprivasyon (yoksunluk) ambliyopisine yolaçar (göz tembelliği.) Ayrıca yüksek göz kusurları, iki göz arasında farklı kırıcılık olması ve şaşılık göz tembelliğine yol açar. Ambliyopi dediğimiz göz tembelliği geçikmeden tedavi edilmelidir.
   Çocuklarda göz muayenesi yeni doğan döneminden başlayarak yapılmalıdır.İlk muayene çocuk hastalıkları uzmanı tarafından yapılır.Herhangi bir anomali durumunda göz doktoruna yönlendirilir.
   Göz doktoru tarafında muayene ilk 1 yaş içinde (6-8 .aylarda),18.aylarda ve 3 yaşında yapılmalıdır.
   Bebekte göz kayması, kapak düşüklüğü, sık göz kırpma, gözleri ovuşturma gibi normal dışı bir bulgu görüldüğünde gecikmeden göz doktoruna başvurmalıdırlar. Ailede bilinen bir göz hastalığı varsa çocuğun erken dönemde izleme alınması gerekir. Gözler tamamen normal görünümünde olsa bile her çocuk 3 yaşına kadar mutlaka göz muayenesi yaptırılmalıdır. Genellikle tek gözde ortaya çıkan göz tembellikleri muayene edilmedikçe bulgu vermez ve anlaşılmaz. Daha sonra 5 yaşında ve okula başlarken muayeneler tekrarlanır.
Çocuklarda en sık görülen göz kusurları:
 
Gözde kırma kusuru deyince miyop, hipermetrop, astigmat akla gelir. Ayrıca gözler arasında farklı kırma kusuru olması anizometropi adı alır. 1yaşındaki çocuklarda +3.00 dioptri'den yüksek hipermetropi %5, -3,00 dioptri'den yüksek miyopi 0.05, 1 dioptri'den yüksek astigmatizma %8 oranında görülür. Refraksiyon ölçümü 8. aydan itibaren daha doğru sonuç verir. Bebeklerde 1 dioptri'ye kadar astigmatizma sık görülür.
   Okul öncesi gözlük kullanma sebebleri olarak göz tembelliği, hipermetropi, astigmatizma anizometropi ve şaşılık; okul döneminde ise günümüzde miyopi daha sık görülür.

      Çocuklarda en çok görülen göz bozuklukları; düzeltilmemiş kırma kusurları ve şaşılıktır. Kayan gözün görmeyi öğrenebilmesi için şaşılığın çocukken ve en erken yaşta gözlükle veya ameliyatla tedavi edilmesi gerekir. Şaşılık düzeltilse bile tembellik için kapatma tedavisi uygulanır. 7-8 yaşına kadar tedavi edilmeyen, görme bozuklukları sonucu gelişen tembelliğin ileri yaşlarda tedavisi mümkün olmaz.
     Göz tembelliği
  
Gözün anatomik yapısı doğal olduğu halde görme işlevinde yetrsiz olmasına göz tembelliği (ambliyopi) diyoruz. %2-3 oranında görülür.
   Çocuklarda görme yakına odaklı olduğu için küçük numaralarda miyopi göz tembelliğine yol açmaz.Hipermetropide ise çocuklar yakını iyi göremediğinden ambliyopi hipermetroplarda daha sık görülür.
   Miyoplarda iki göz arasında 3 dioptri'den yüksek fark,hipermetrop ve astigmatlarda 1 dioptriden fazla fark, +4 dioptriden yüksek hipermetropi ve 1,5 dioptri'den yüksek astigmatizmada  ambliyopi gelişme riski yüksektir.Kırma kusurundan başka ilk 3 ayda görmeyi engelleyen kapak düşüklüğü , kornea ve lens opasiteleri (katarakt) yoksunluk ambliyopisine sebep olur. Şaşılık ve anizometropi ambliyopinin en sık nedenidir. Ayrıca görme sinirinde hipoplazi ve kolobom (doğuştan göz sinirinin iyi gelişmemiş olması) gibi organik nedenlere bağlı düzeltilemeyen ambliyopi de görülmektedir.
   Ambliyopi tedavisinde başarı erken tedaviye başlamaya bağlıdır.Gözlük kullanımı,kapatma aileye sorumluluk yükler.Tedavi 10-12 yaşına kadar sürdürülmelidir.
   Şaşılık göz tembelliğine neden olur mu?
   Şaşılık, gözlerin paralel bakamaması durumudur. Gözlerin bir tanesi hedefe bakarken diğeri başka bir yere yönelmiştir. Şaşılık tek gözde ise şaşı göz az görür ve tembel kalır.Eğer sürekli bir gözünü kullanıyorsa diğer gözde tembellik derinleşir.Gözlerin her ikisinide ayrı ayrı odaklıyorsa (alternan şaşılık) ambliyopi daha hafif olur veya hiç olmaz. Şaşı gözlerde derinlik hissi yoktur veya çok az gelişmiştir.Şaşılık tedavisinde geç kalınmamalı; bazen gözlük ile tedavi olur;  bazende cerrahi ilk seçenektir.
Gözlük kullanmak göz numarasını etkiler mi?
Gözün numarası gözün kırıcılık değerinin sonucudur. Bu değeri korneanın eğimi ve gözün uzunluğu belirler.  Gözlük kullanmak, yüksek veya düşük numaralı gözlük kullanmak göz kusurunu değiştirmez, eksik olan görmeyi tamamlar yani gözü bozmaz.Ancak günümüzde çocuklarda sürekli bigisayar,tablet,cep telefonu kullanımı gibi aşırı yakına odanlanma miyopide artışa neden olur.Bu nedenle çocukları açık hava ve spor aktivitelerine yönlendirmekte fayda vardır.
Doğuştan Göz içi Basınç Yüksekliği (Doğumsal Glokom)
  
Gözün anne karnında gelişimi esnasındaön segmentinde kalıtımsal veya başka sebeblerle kusurlu olması göz tansiyonuna yol açar. Doğumda var olan glokom farkedilmezse gözde büyümeye sebep olur. Bebekte 11mm'den büyük kornea olduğunda glokomdan şüphe edilmelidir.
   Çocukta ışıktan etkilenme(fotofobi),  sulanma, gözlerini kısma(blefarospazm) ve gözün ortasında yer alan kornea ismini verdiğimiz saydam yapının ve gözün renkli tabakasının büyümesi en önemli belirtileridir. Göz içi basıncı yüksek seyretmeye devam ederse göz sinirinde çukurlaşma yani sinir hücrelerinde ölme meydana gelir. Ve maalesef görme sinirlerinde oluşan hasar herhangi bir tedavi ile iyileşmez; uygulanan tedavi hasar görmemiş olan sinir dokularının korunmasına yöneliktir. Tanı ancak göz tansiyonun ölçümü yapılarak konulabilmektedir.
Gözde Sulanma (Göz Yaşı Kanal Tıkanıklığı)  
   En sık görülen nedeni gözyaşı kanallarının tıkanıklıkları veya darlıklarıdır. Bu duruma bazen gözde kızarıklık olmaksızın oluşan çapaklanma eşlik edebilir. Burun köküne basıldığında çapaklanmaya neden olan iltihabi sıvılar çıkar. Bu durum ilk bir yaş içerisinde anne-babalar için sıkıntılı bir durum oluşturur, fakat genellikle bu sürenin sonunda kanal açılır ve çocuğun şikâyetleri kaybolur. Bu dönem içerisinde kanalın açılmasını kolaylaştırmak için burun köküne masaj önerilir. Çapaklanmanın olduğu dönemlerde ise antibiyotikli damlalar kullanılır.
   Bir yaşın sonunda kanal hala açılmamış ise genel anestezi altında sondalama yapılabilir. Sondalama işlemi başarısız olduğu takdirde bir defa daha tekrarlanabilir. Buna rağmen kanal açılmazsa 3–4 yaşlarını geçtikten sonra ise tedavi cerrahi müdahaledir.
   Çocukluk çağında gözde sulanma ile beraber inatçı kaşıntı olması, mevsimsel  özellik göstermesi allerji olduğunu gösterir. Ayrıca güneş allerjisi de bahar ve yaz döneminde sık görülmektedir.Allerjik rinit durumunda yine gözlerde sulanma görülür. 
   Özetle çocuklarda görülen göz hastalıklarının belirtileri olarak aşağıdaki bulgular dikkate alınmalıdır:

  1. Göz kayması
  2. Göz kapağı düşüklüğü
  3. Göz yaşarması
  4. Çapaklanma, kaşıntı, sulanma
  5. Gözlerinde kanlanma
  6. Göz kapaklarında şişlik
  7. Işıktan rahatsız olma
  8. Bir gözü kapayarak bakma
  9. Gözlerini kısarak bakma
  10. Başını yana çevirerek veya eğerek bakma
  11. Çok yakından okuma
  12. TV’yi yakından izleme
  13. Okuduğu yeri kaçırma
  14. Okuduğu yeri belirlemek için parmak kullanma
  15. Baş ağrısı
  16. Baş dönmesi
  17. Bulantı
  18. Sakarca davranış
  19. Dalgınlık
  20. Bebek 4-6 aylık olmasına rağmen hareketli cismleri takip etmemesi.
  21. Normalde siyah olan göz bebeğinin beyaz, gri renkte olması

     ÖZETLE
     ***Bebeklerde ve çocuklarda  görme nitelik olarak yalnızca göz hekimi tarafından değerlendirilebilir.
    **Tüm bebekler hayatlarının ilk  yılında göz  hekimi tarafından muayene edilmelidir.
    **Ailede göz hastalığı bulunması durumunda çocukların yılda bir kere; gözlük kullanan çocukların da 6 ayda bir muayene  edilmesi gereklidir.
      **Göz sağlığı açısından sebze ve meyveden zengin dengeli beslenme,  erken yaşlardan itibaren güneş gözlüğü kullanma,   uygun aydınlatma ortamında çalışma; günümüzde  telefon,  tablet  ve  bilgisayar kullanımında sınırlı  olmak  önem arzetmektedir.

Web Sitelerimiz

Yaşam Obezite Merkezi yasamobezitemerkezi.com

Yaşam Diyaliz Merkezi yasamdiyalizmerkezi.com

Yaşam Hastanesi Web Bebekleri webbebekleri.com

Yaşam Hastanesi - Sanal Tur

Sanal Tur İle Hastanemizi Gezebilirsinizi

Hasta ve Ziyaretçi Rehberi

Hasta ve Ziyaretçi Rehberi